Lahmacun
İncecik açılan hamurun üzerine bol kıymalı harç yayılan, fırında kenarları çıtırdayan ev lahmacunu; yanında sumaklı soğan ve maydanozla servis edilir.
Kilis’in meşhur tepsi kebabı: ince dilimlenmiş patlıcanın üzerine yayılan baharatlı kuzu kıyma, domates ve biberlerle fırında, tırnak pideyle servis edilir.

Kilis tava, Kilis mutfağının coğrafi işaretli lezzetlerinden biridir ve tepsi kebapları arasında ayrı bir yere sahiptir; farkı, kıymanın tepsiye ince bir tabaka halinde yayılması ve altına dizilen patlıcanla bütünleşmesidir. Orijinalinde bıçak kıymasıyla, yani zırhla çekilmiş etle yapılır; evde hazır kıymayla da aynı sonuca çok yaklaşabilirsiniz, yeter ki kıymayı sebzelerle iyice yoğurup tepsiye eşit kalınlıkta yayın. Bu tarifte kuzu kıyma kullanıyoruz ama dana kıymayla da aynı teknikle yapabilirsiniz.
Kilis tavanın en kritik noktası kalınlıktır: kıyma tabakası yarım santimi geçerse içi çiğ, dışı kuru kalır; ince yayılırsa hem et hem patlıcan aynı sürede, sulu sulu pişer. Bu yüzden tarifte tepsi seçimini ve yayma tekniğini özellikle vurguluyoruz; porsiyonları bıçakla önceden işaretlemek de hem pişmeyi eşitler hem servisi kolaylaştırır. Patlıcanları tuzlu suda bekletmek ise acılığını alıp pişerken yumuşamasını sağlar.
Kilis tava, tek başına bir ana yemek olarak sofrayı taşır; yanına tırnak pide ve buz gibi ayran eklemeniz yeterlidir. Aynı gün menüye bir Lahmacun eklemek isterseniz, iki tarifin fırın ısıları da birbirine yakındır ama ayrı tepsilerde pişirmeniz gerektiğini unutmayın. Pişirme ve dinlendirme adımlarını Şef Elif Kaya’nın notlarıyla birlikte hazırladık.
Patlıcanları alacalı soyup uzunlamasına ince dilimler halinde kesin; dilimler ne çok kalın ne de dağılacak kadar ince olmalıdır. Dilimleri tuzlu suda 15-20 dakika bekletip süzün ve kâğıt havluyla kurulayın. Bu işlem patlıcanın acı suyunu alır ve pişerken daha yumuşak olmasını sağlar.
Soğanı, yeşil ve kapya biberleri, domatesleri, sarımsağı ve maydanozu ince ince kıyın; domateslerin çekirdeklerini çıkarmanız, harcın sulanmasını önler. Sebzeleri çok ince kıymak, kıymayla bütünleşmelerini ve tepside pürüzsüz bir tabaka oluşturmalarını sağlar. İsterseniz bu aşamada mutfak robotunu kısa bir tur çalıştırabilirsiniz ama sebzeleri püre haline getirmeyin.
Kuzu kıymayı geniş bir kaba alın, kıydığınız sebzeleri, salçaları, sıvı yağı, tuzu, karabiberi ve kimyonu ekleyin. Malzemeler tamamen karışana kadar elinizle 4-5 dakika yoğurun; fazla yoğurmak eti sertleştirir, bu yüzden karışım homojen hale gelince bırakın. Kaseyi streçleyip buzdolabında 30 dakika dinlendirin.
Fırın tepsisinin veya borcamın dibini hafifçe yağlayın ve patlıcan dilimlerini, hafifçe üst üste bindirerek tabana dizin. Patlıcanların üzerine bir tutam tuz serpin; patlıcan tabanı, kıymanın suyunu çekerken yemeğe ayrı bir lezzet katar. Fırını 180 dereceye, alt-üst ayarda ısıtmaya başlayın.
Dinlenmiş kıymayı patlıcanların üzerine alın ve elinizi hafifçe ıslatarak, yarım santim kalınlığında, her yeri eşit bir tabaka halinde yayın. Kenarlarda boşluk bırakmayın; kıyma tepsinin kenarına değmezse kenarlar kurur. Yüzeyi düzelttikten sonra bıçakla üçgen veya kare porsiyonlar halinde hafifçe iz verin; bu izler pişmeyi eşitler ve servisi kolaylaştırır.
Kıymanın üzerine ince dilimlenmiş domates ve biber parçalarını dizin; tepsinin kenarlarına da birkaç domates dilimi yerleştirebilirsiniz. Üzerine çok az sıvı yağ gezdirmeniz, üst yüzeyin kurumasını önler. Tepsiyi önceden ısıtılmış 180 derece fırının orta rafına sürün.
Kilis tavayı 180 derece fırında yaklaşık 30 dakika pişirin; kıyma renk değiştirip üzeri hafifçe kızarınca ve patlıcanlar yumuşayınca pişmiş demektir. Tepsiyi fırından aldıktan sonra 5 dakika dinlendirin; bu kısa dinlenme, suyun tepsiye dağılmasını ve dilimlerin dağılmadan servis edilmesini sağlar.
Dinlenmiş Kilis tavayı bıçakla işaretlediğiniz porsiyonlardan keserek servis tabaklarına alın. Yanına tırnak pide ve buz gibi ayran koyun; tepside kalan suyu pidelerle banarak yemek bu yemeğin geleneğidir. Sıcak sıcak servis edin.
Kilis tavanın en önemli kuralı incelik: kıyma tabakası yarım santimi geçmemelidir. Büyük tepsi kullanıyorsanız eti kalınlaştırmak yerine iki küçük tepside pişirin.
Orijinal Kilis tava kuzu kıymasıyla yapılır; kuzu kıyma daha yağlı ve aromatik olduğu için yemeğin karakterini belirler. Dana kıyma kullanacaksanız orta yağlı seçin ve bir yemek kaşığı kuyruk yağı eklemeyi düşünün.
Patlıcan sevmeyenler veya mevsimi değilse, tepsi tabanına ince dilimlenmiş patates dizebilirsiniz; patates, kıymanın suyunu çekerek çok lezzetli bir taban oluşturur.
Kıymayı sebzelerle homojen hale gelene kadar yoğurmak yeterlidir; uzun süre yoğurulan köfte harcı gibi sertleşir ve Kilis tavanın yumuşak dokusu kaybolur.
Kilis tavayı sıcakken, tırnak pide ve buz gibi ayranla servis edin. Yanına sumaklı soğan salatası ve közlenmiş biber çok yakışır. Tepsiyi sofraya bütün getirip dilim dilim servis etmek, bu yemeğin en keyifli sunumudur.
Artan Kilis tavayı kapaklı bir kapta buzdolabında 2 gün saklayabilirsiniz; ısıtırken fırında 160 derecede 10 dakika tutmak, tavada ısıtmaktan daha iyi sonuç verir. Çiğ harcı buzdolabında bir gün bekletebilirsiniz ama tepsiye dizilmiş haliyle uzun süre bekletmeyin, patlıcan su salar.
| Kalori | 420 kcal | Protein | 24 g |
|---|---|---|---|
| Karbonhidrat | 14 g | Yağ | 28 g |
| Lif | 4 g | Şeker | 6 g |
| Sodyum | 580 mg | Porsiyon | 4 kişilik tarifin 1 porsiyonu |
Acılı Kilis tava: Harcına 1 adet ince kıyılmış acı biber ve 1 çay kaşığı isot ekleyin; Kilis mutfağının acı geleneğine daha yakın bir sonuç alırsınız.
Kaşarlı Kilis tava: Pişmesine 5 dakika kala üzerine rendelenmiş kaşar serpin; kaşar eriyip hafif kızarınca yemek, çocukların da çok sevdiği bir hale dönüşür.
Patates tabanlı Kilis tava: Patlıcan yerine ince dilimlenmiş patates kullanın ve pişirme süresini 5 dakika uzatın; patates taban, kıymanın suyuyla birlikte çok lezzetli olur.
Orijinali kuzu kıymasıyla, tercihen bıçak kıymasıyla yapılır. Evde orta yağlı kuzu kıyma veya dana-kuzu karışımı da aynı teknikle güzel sonuç verir.
180 derece, alt-üst ayarda yaklaşık 30 dakika idealdir. Tepsiniz büyükse süreyi 35 dakikaya çıkarabilirsiniz; kıyma kızarıp patlıcan yumuşayınca pişmiş demektir.
Çok benzerler ama Kilis tavanın farkı, patlıcan tabanı ve kıymanın çok ince yayılmasıdır; ayrıca Kilis tava, Kilis’e özgü baharat dengesiyle hazırlanır.
Harcı bir gün önceden yoğurup buzdolabında bekletebilirsiniz. Tepsiye dizme işini pişireceğiniz gün yapın; önceden dizilen tepsi patlıcandan su salabilir.
Tırnak pide ve buz gibi ayran klasiktir; sumaklı soğan salatası, közlenmiş biber ve yeşil salata da sofrayı tamamlar.
Bu tarif, En Lezzetli Tarifler’in kurucu şefi Şef Elif Kaya tarafından yazıldı ve yayınlanmadan önce mutfağında denendi. Elif Kaya, 8+ yıllık deneyimiyle 640’tan fazla tarifi okuyucularıyla paylaşıyor; ölçülerinde gram ve bardak karşılıklarını birlikte vermesiyle tanınır.
İncecik açılan hamurun üzerine bol kıymalı harç yayılan, fırında kenarları çıtırdayan ev lahmacunu; yanında sumaklı soğan ve maydanozla servis edilir.
Portakal ve limon suyuyla kısık ateşte pişmiş, bezelyeli havuçlu garnitürle doldurulmuş, dereotuyla servis edilen soğuk zeytinyağlı enginar çanağı.